Wystąpienie: Andrzej Kryj

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo Ministrowie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Rozwój Plus wobec projektu ustawy o ratyfikacji umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Filipin o przekazywaniu osób skazanych, podpisanej w Warszawie dnia 8 czerwca 2026 r., druk nr 3013.

Cieszy mnie to, że procedujemy ten projekt w czasie szczególnym, w czasie kiedy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zakończył z sukcesem wizytę na Filipinach. Chociaż rzeczywiście zgadzam się z moim przedmówcą, że gdyby ta uchwała była procedowana tutaj, w Sejmie wcześniej, można byłoby już tę kwestię połączyć, czyli wizyta byłaby w czasie, kiedy byłoby to już przyjęte.

Na wstępie warto zauważyć, że Polska podpisała umowy dwustronne o przekazywaniu osób skazanych z szeregiem krajów, m.in. Turcją, Tajlandią czy Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi. Przekazywanie osób z ponad 60 innych krajów odbywa się na podstawie konwencji o przekazywaniu osób skazanych podpisanej w 1983 r. w Strasburgu. Dotychczas brak było umowy regulującej tę kwestię w relacjach między naszym krajem a Republiką Filipin. Nie oznacza to oczywiście, że oba kraje nie współpracowały w zakresie przekazywania osób skazanych bądź poszukiwanych przez wymiar sprawiedliwości. Odbywało się to jednak w oparciu o zasadę wzajemności. Przypomnę tu sprawę Dariusza Z. z roku 2021, skazanego w Polsce za m.in. wykorzystywanie seksualne małoletnich podopiecznych rodzinnego domu dziecka we Wrocławiu, który po ucieczce z Polski ukrywał się na Filipinach. Kiedy został tam odnaleziony, sam proces przekazania odbywał się naprawdę sprawnie. Trzeba jednak wskazać, że władze filipińskie uznawały, że zasada wzajemności i przepisy prawa krajowego obu państw nie stanowiły wystarczającej podstawy do przekazywania cudzoziemców do państwa jego obywatelstwa. Zawarcie umowy bilateralnej stanowi zatem jedyny realny sposób zabezpieczenia interesów obywateli polskich skazanych na terytorium Filipin.

Jest to szczególnie istotne ze względu na warunki panujące w filipińskich więzieniach. Raport ONZ wskazuje na krytyczne przeludnienie więzień, przypadki tortur, nieludzkiego traktowania, przemocy seksualnej, brak odpowiedniego wyżywienia czy szerzenie się chorób zakaźnych. To dobrze, że obywatele polscy będą mogli odbywać teraz karę więzienia w Polsce, a nie w tak złych warunkach. Dzięki podpisaniu tej umowy Polska dołączyła do grupy krajów, które problem przekazywania osób skazanych uregulowały właśnie w taki sposób. (Dzwonek) Wcześniej uczyniły to Hiszpania, Szwajcaria, Zjednoczone Królestwo, Stany Zjednoczone Ameryki czy Australia.

Z uwagi na interes wymiaru sprawiedliwości i obywateli polskich, szczególnie tych, którzy mogą zostać osadzeni w filipińskich więzieniach, umowa ta powinna być ratyfikowana jak najszybciej, dlatego Klub Parlamentarny Rozwój Plus będzie głosował za jej przyjęciem przez Wysoką Izbę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)